သးဖျၢၣ်လၢ အဒိၣ်ထီၣ်လဲၢ်ထီၣ်

“တၢ်အၢၣ်လီၤတၢ်ကမၣ်” အလံာ်ပူၤန့ၣ်, အီးကၢးစတံ (Augustine) ကွဲးပာ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲဒီးအီၤန့ၣ် ကဲထီၣ်အသး သ့ဝဲဒၣ်ဒ်လဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢ အတ့လီၤမူခိၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ဒီးကယဲၢ်တၢ်ဘၣ်တ့ခဲလၢာ်အကစၢ်တဂၤန့ၣ် ဟဲနုာ်လီၤဆူ ပှၤဒ်သိးအီၤ, လၢအမ့ၢ်တၢ်အဆံး, ပှၤတၢ်ဒဲးဘးဖိတဂၤ အသးကံၢ်ပူၤသ့ဝဲဒၣ်ဒ်လဲၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, အဝဲသကွံာ်ကညး ကစၢ်ယွၤ ဒ်သိးကဒုးကဲထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဂီၢ်, ဃ့ထုကဖၣ်ဝဲလၢ “ယနီၢ်သးအဟံၣ်န့ၣ် တၢ်လီၢ်အံၣ်ဝဲလီၤ. ဒ်သိးနကဟဲနုာ်လီၤအဂီၢ်, မၤလဲၣ်ထီၣ် ယနီၢ်သးအဟံၣ်န့ၣ်တက့ၢ်. ယနီၢ်သးအဟံၣ်န့ၣ် ဟးဂူာ်ဟးဂီၤဝဲ, ဒီးဘှီဂ့ၤထီၣ်က့ၤအီၤတက့ၢ်. ယသူၣ်ယသးန့ၣ် အိၣ်ပှဲၤဒီးတၢ်လၢ အတကြၢးဒီးနမဲာ်ချံ အတၢ်ထံၣ်တဖၣ်န့ၣ် ယအၢၣ်လီၤ, ဒီးယသ့ၣ်ညါယဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, မ့ၢ်မတၤတဂၤကမၤကဆှီအီၤလဲၣ်. မ့တမ့ၢ်ဘၣ်လၢနၤန့ၣ်ဒီး, မ့ၢ်ယကဘၣ်ဟီၣ်ကိးထီၣ်ဆူ မတၤတဂၤအအိၣ်လဲၣ်” န့ၣ်လီၤ

ခ့ခါအကတီၢ်န့ၣ် ပသ့ၣ်ညါအီၤ ဒ် “ပှၤစီဆှံ အီကၢးစတံ” (Saint Augustine) အသိး, မ့ၢ်ပှၤကူၣ်သ့ လၢအတၢ်သ့ဆိကမိၣ်ယိာ်ယိာ်, ဒီးပှၤကူၣ်သ့လၢထူဂ့ၢ်ယွၤဂ့ၢ်, လၢအလီၤပးကဲကွၢ်လိတဂၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, အီကၢးစတံ ထံၣ်လီၤက့ၤအသးကဆှီဒီဖိ, ဒ်အမ့ၢ်ပှၤလၢ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်လီၤလိၣ်လီၤလး ဆီတလဲက့ၤအီၤ,…

တၢ်ကွၢ်ထွဲကဟုကယာ်လၢ ပထံၣ်န့ၢ်အီၤတသ့

ပှၤအမဲာ်သၣ်တဘ့ၣ်န့ၣ် အိၣ်ဝဲဖဲန့ၣ် ဒီဆၢကတီၢ်ညါဘၣ်ဆၣ်, ပှၤတသ့ၣ်ညါဝဲနီတဂၤဘၣ်. ဆၣ် ကၠီရှၣ် ရ့နိ(လ) (Sir Joshua Reynold) တ့ခဲၣ်ဝဲဒၣ် “ခၣ်ဒံၢ်နၢၣ် ဘူဖီး(ဒ) အတၢ်သံ” (The Death of Cardinal Beaufort) ဖဲ ၁၇၈၉ နံၣ်အကတီၢ်, တ့ခဲၣ်ဝဲတၢ်နါတဒု အမဲာ်သၣ်, ဖဲပှၤလၢဘူးထီၣ်ကသံဝဲဒၣ်တဂၤအလီၢ်ခံတၢ်ခံးကျါန့ၣ်လီၤ. ရှ့းစပံယၢၣ် အတၢ်ဒုးနဲၣ်တပတီၢ်, လၢအပာ်ဖျါထီၣ် “ပှၤအၢတူာ်ကိာ် လၢအတၢ်မၤအါ, မၤတံာ်တာ်တၢ်တဂၤ” အတၢ်အိၣ်ဖဲန့ၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်, ရ့နိ(လ) တ့ခဲၣ်ပာ်ဖျါဝဲ လီၤတံၢ်လီၤဆဲးဘၣ်ဆၣ်, ပှၤအိၣ်ဝဲတနီၤ လၢတဘၣ်အသးဒီးအတၢ်ဟံးန့ၢ် အခီပညီလိၤလိၤန့ၣ်ဘၣ်. ဖဲ ရ့နိ(လ) သံဝဲဒၣ် ဖဲ ၁၇၉၂ နံၣ် ဝံၤအလီၢ်ခံ, ပှၤအမဲာ်သၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်ဖှူဘၢက့ၤအီၤဒီး ကသံၣ်ခဲၣ်, ဒီးပှၤသးပ့ၤနီၣ်အီၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် တၢ်ကတီၤကယာ်ဒီဒၣ် ဒွဲလၤကူၣ်သ့အတၢ်မၤန့ၣ် ဒုးလီၣ်ဖျါထီၣ်က့ၤအီၤ, လၢကသံၣ်ခဲၣ်ဒီးကသံၣ်ဖၠူကတြ့ၣ် အကဘျံးတဖၣ်အကဘျံးအဖီလာ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲကစၢ်ယွၤ ပၢဆှၢတၢ် လၢအစိဒိၣ်အကမီၤထီအပူၤန့ၣ် လံာ်စီဆှံ ပာ်ဖျါထီၣ်…

ယွၤအတၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤ

ယအိၣ်ခိးတကဲလၢၤဘၣ်. ယၤဒီးယဝၤသးဘိ, ပဟဲက့ၤလၢပနံာ်ရိကျး အခဲအံၤ, ဒီးဖဲပထုးထီၣ်ပာ်လီၤ တၢ်လၢပဟဲက့ၤစိာ်ပှ့ၤတဖၣ်န့ၣ်ဒီး, ယလူၤဃု ကိၣ်ဆီဒံၣ် (donut) အထၢၣ်ဘၣ်ဆၣ်, ယတထံၣ်ဘၣ်. လၢခံန့ၣ် ယကွၢ်ထံကွၢ်ဆးက့ၤ လံာ်တူၢ်လိာ်စ့အပူၤ, ဒီးတၢ်တူၢ်လိာ်စ့လၢကိၣ်ဆီဒံၣ်အဂီၢ်တအိၣ်ဘၣ်. လၢတၢ်သးအ့န့အပူၤ, ယကိးပသူထီၣ် “တၢ်လၢယအဲၣ်ဒိးယဲ ထဲတမံၤဧိၤလၢကျးန့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်ကိၣ်ဆီဒံၣ်” န့ၣ်လီၤ. တဆံယဲၢ် မံးနံး လဲၤပူၤကွံာ်ဝံၤန့ၣ်ဒီး, ယဝၤသးဘိ ဟဲဟ့ၣ်ယၤ ကိၣ်ဆီဒံၣ်တဘိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးကလဲၤပှ့ၤကိၣ်ဆီဒံၣ်အဂီၢ်, ယဝၤလဲၤကဒီးဝဲလၢမူခိၣ်ဖီအကျါ လၢတၢ်ခူသူၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ယစံၢ်တံၢ်ဃာ်အစုဒုၣ်ဃံးဃံးဝံၤ, လၢတၢ်မဲာ်ဆှးအပူၤန့ၣ် ယစံးဘၣ်အီၤလၢ, “ဒ်သိးနကမၤမံမၤမုာ် ယသးဆၢအီၣ်ဘၣ်တၢ်အဂီၢ်, မ့ၢ်လၢနတဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဃိ, ယသးခုယဲ” န့ၣ်လီၤ.

ကိၣ်ဆီဒံၣ်ဖိတမံၤအဂီၢ်, ယတညီနုၢ် ဆၢအီၣ်ဘၣ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်ဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်တနွံအံၤန့ၣ် ယသးလီၤဘှံးလီၤဘှါတ့ၢ်ယဲအဃိ, ယဃုထံၣ်န့ၢ် တၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤ ယသးလၢ ကိၣ်ဆီဒံၣ်ဖိအံၤအပူၤ, ဒီးခီဖျိလၢယဝၤသးဘိ အတၢ်အဲၣ်ဒီးအတၢ်သးအိၣ်အဃိ, ယဒိးန့ၢ်ဘၣ်ယဲ တၢ်သူၣ်ခုသးခုဒိၣ်ဒိၣ်ယိာ်ယိာ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်မၤမံမၤမုာ် ပသးအတၢ်ဆၢမိၣ်န့ၢ်တဖၣ်အဂီၢ်, တၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤပှၤ လၢပမၤန့ၢ်အီၤသ့တကလုာ်န့ၣ် ထီဘိမ့ၢ်ဒၣ်တၢ်တစိၢ်တလီၢ်ဖိန့ၣ်လီၤ. ဒ်ပှၤတၢ်မၢဖိ စီၤပီလူး စံးဘၣ်တဲဘၣ်…

ဖီၣ်ဟံးဃာ် ကစၢ်ယွၤ

လၢပကၠိန့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်အပတီၢ်, တၢ်ကနိလိာ်သး အတၢ်လိာ်ကွဲပြၢန့ၣ်, ဖိသၣ်အသးအနံၣ်အလါ ၈ နံၣ် ထဲသိးသိးတဖၣ် ဂဲၤပျုၢ်ကျဲးစၢးမၤနၢၤတၢ် လၢလီၢ်ဂဲၤလိနီၢ်ခိအဒါတဖၣ်အလိၤ, ဒ်သိးဒီးကမၤနၢၤဝဲ ပှၤသတြီၤထီဒါတၢ်တဂၤအဂီၢ်, စူးကါဝဲ တၢ်ဖီၣ်စှီၤဃာ် ကနိလိာ်သး လၢတၢ်ကူၣ်သ့အပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ကနိလိာ်သးန့ၣ် မ့ၢ်လၢပျၢၤတၢ်လိာ်ကွဲလၢ အလိၣ်ဘၣ် တၢ်ပာ်ဖှိၣ်မၤ တၢ်သ့တၢ်ဘၣ်တဖၣ်, ဒ်အမ့ၢ်တၢ်ထဲးလီၤ, တၢ်ဂုာ်ထူၣ်ဖျဲးသး, တၢ်ဆီၣ်ကျံၤတံၢ်ဃာ်တၢ်, ဒီးတၢ်ဟူးဂဲၤဃၣ်တရံးလၢ တၢ်ပလီၢ်သူၣ်ပလီၢ်သး လၢအဒုးမၤန့ၢ်အဖီးတဖၣ်, ဒ်သိးကမၤနၢၤတၢ်ပြၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပိာ်မုၣ်ဖိသၣ် သၢတီၤဖိ, လၢကမျၢၢ်ဘၣ်အသးတဂၤန့ၣ်, ချ့န့ၢ်ဖျဲၣ်န့ၢ်ပှၤပြၢတၢ်ဒီးအီၤတဖၣ်, ဒီးအဝဲစူးကါ တၢ်သုးအသးချ့သဒံးတဖၣ် လၢအမၤတရံး ပှၤပြၢတၢ်ဒီးအီၤအမဲာ်, ဒီးမၤနၢၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

စီၤယၤကိာ် စူးကါဝဲ တၢ်ကူၣ်တရံးအကျိၤအကျဲတဖၣ် ဒ်သိးကမၤန့ၢ် အဒီပုၢ်ဝဲၢ် အတဃံာ် စီၤဧ့ၤရှီၤ အတၢ်အဂ့ၤကတၢၢ်, ခီဖျိ “တၢ်ကနိ” ထုးထီၣ်ကွံာ် စီၤဧ့ၤရှီ လၢအတၢ်န့ၢ်သါခွဲးယာ် လၢအပၢ်အအိၣ် ( ၁ မိၤ ၂၅:၃၃), ဒီးတၢ်အိၣ်မူအတၢ်ဆိၣ်ဂ့ၤ (၂၇:၂၇-၄၀) န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်ဟုၣ်န့ၢ်…